Küresel ısınma dünya atmosferindeki ve okyanuslardaki ortalama sıcaklıklarda görülen artıştır. İnsan tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda oluşur.

Sera gazları (karbondioksit, su buharı, metan vb.) dünyayı bir örtü gibi sararak uzun dalga kızılötesi ışınları geçirmezler ve sera etkisi yaratarak atmosferin ısınmasına yol açarlar.

Küresel ısınma özellikle son 50 yılda saptanabilir duruma gelmiş ve önemi anlaşılmıştır. Bilim çevreleri son 50 yıldaki sıcaklık artışının canlıların hayatı üzerinde önemli etkiler yarattığı görüşünde birleşmektedir. Küresel ısınma gerekli önlemler alınmazsa ve sera gazı salınımı azaltılmazsa dünyanın geleceğini olumsuz şekilde etkileyebilecek bir tehlikedir.

İnsanlar, temel gereksinimlerini doğadan karşılıyorlar. Ancak kent yaşamı bizi doğadan öyle uzaklaştırıyor ki çoğu zaman gereksinimlerimizi karşılarken doğayı ne denli etkilediğimizi fark edemiyoruz. Oysa, herkesin dünya üzerinde güçlü bir "etkisi" var. İnsan etkinlikleri sonucunda oluşan bu etkilerin toplamına "ekolojik ayak izi" deniyor.

Besin üretmek, su elde etmek, yaşadığımız evi yapmak, giydiğimiz giysileri üretmek gibi gereksinimlerimizi karşılamaya yönelik etkinliklerimiz için gereken toplam alan, ekolojik ayak izimizdir. Ekolojik ayak izimizin ölçüsünü bilmek önemlidir. Çünkü Dünya giderek kalabalıklaşıyor ve üretim için kullanabileceğimiz alanlar çok sınırlı. Bu nedenle ekolojik ayak izimizi bilirsek çevre üzerindeki etkilerimizi de daha kolay anlarız.

Ekolojik ayak izi, hangi ülkenin, kentin, ailenin ya da hangi insanın ne kadar alan kullandığı konusunda bilgi verir. Böylece en kadar tüketim yaptığımızı ve tüketimlerimizin nelere yol açtığını görebiliriz. Dünyamızın geleceği için ekolojik ayak izlerimizi küçültmemiz gerekiyor. Ekolojik ayak izimizi küçültmenin yolu da bilinçli tüketim alışkanlıkları edinmek, enerji kullanırken savurgan davranmamak ve dış kaynaklar yerine kendi kaynaklarımızı kullanmak gibi önlemler almaktan geçiyor.

Isı bir sistemden diğerine sıcaklık farkı nedeniyle transfer edilen enerji türüdür. Bir başka deyişle ısı sıcak bir maddenin daha soğuk bir maddeye ilettiği sıcaklığı sağlayan enerji türüdür ve başka enerjilere dönüştürülebilir. Isı tüm maddelerin içinde bulunan atom ve moleküllerin hareket etmesiyle oluşur. Bu atom ve moleküller ne kadar hızlı hareket ederlerse madde o kadar çok ısınır.

Isı birimi olarak joule (j) ya da calorie (c) kullanılır. 1 calorie = 4,187 joule’dür.

Isı nasıl ölçülür?

Maddelerin herhangi bir etki sonucunda açığa çıkardığı ısıyı ölçmek için kullanılan aygıtlara “kalorimetre” veya “ısı ölçer” adı verilmektedir. Temel ısı ölçüm yöntemleri sıcaklık değişimleri yöntemi, faz değişimleri yöntemi ve elektriksel ısı ölçüm yöntemi olarak üç grupta toplanabilir.

Ozon tabakası ozon gazından oluşan ve atmosferin üst seviyelerinde, yer yüzeyinde 10-50 km yukarıda bulunan bir tabakadır. Bu tabaka güneşten gelen zararlı morötesi (ultraviyole) ışınları tutarak bir filtre vazifesi görür. Morötesi ışınların dünyadaki yaşam üzerine ölümcül etkileri olabildiği için ozon tabakası büyük bir önem taşımaktadır.

İnsanların günlük yaşamda kullandığı ve atmosfere saldığı kimyasal maddeler nedeniyle ozon tabakasında bir incelme meydana gelmiştir. Ozon tabakasındaki bu incelme dünyanın geleceği açısından önemli bir risk taşımaktadır. Ozon tabakasının morötesi ışınları filtreleyememesi güneş yanıkları, deri kanseri, göz hastalıkları ve bağışıklık sisteminin zarar görmesi gibi sonuçlara yol açacağı gibi çevreyi de olumsuz bir biçimde etkileyecektir.